مقام مادر در قرآن

مقام مادر در قرآن-هیئت محبین امام حسن عسکری(ع)بهبهان

مقام والاى مادر در قرآن
کتاب: زن در آینه جلال و جمال صفحه ۱۷۷
نویسنده: آیه الله عبدالله جوادى آملى

نوع دستورهایى که اسلام  به  زن و مرد مى ‏دهد، در عین حال  که  یک راه مشترکى براى هر دو قائل است  ولى راه مخصوص را هم از نظر دور نمى ‏دارد، وقتى احترام  به پدر ومادر را بازگو مى ‏کند، براى گرامیداشت مقام  زن، نام  مادر را جداگانه و بالاستقلال طرح مى ‏کند. قرآن کریم مى ‏فرماید:
«اما یبلغن عندک الکبر احدهما او کلاهما فلا تقل لهما اف و لا تنهرهما و قل لهما قولا کریما»(اسرا آیه ۲۳)
«اگر یکى از آن  دو یا  هر دو، در کنار تو به  سالخوردگى  رسیدند  به آنها  حتى «اوف‏»  مگو و به  آنها  پرخاش  مکن و با  آنها  سخنى  شایسته بگوى.»
و در جایی دیگر مى ‏فرماید:
ما  سفارش  کردیم  به  انسان  که  احسان را نسبت ‏به پدر و مادر فراموش نکند:
«و وصینا الانسان بوالدیه احسانا» (احقاف آیه ۱۵)
«وانسان را نسبت ‏به پدر ومادرش به احسان سفارش کردیم.»
«و قضى ربک الا تعبدوا الا ایاه و بالوالدین احسانا» (اسرا آیه ۲۳)
«پروردگار تو مقرر کرد  که جز او را مپرستید و به  پدر و مادر خود احسان کنید.»
و در جاى دیگر احسان به پدر ومادر را در کنار عبادت حق یاد مى ‏کند:
«ان اشکر لی و لوالدیک» (لقمان آیه ۱۴)
«شکر گزار من و پدر و مادرت باش.»
اما با همه این تجلیل‏هاى مشترک، وقتى مى ‏خواهد از زحمات پدر ومادر یاد کند، از زحمت مادر سخن مى‏ گوید، نه از زحمت پدر، آنجا که         مى‏ فرماید:
«و وصینا الانسان بوالدیه احسانا حملته امه کرها و وضعته کرها و حمله و فصاله ثلاثون شهرا (احقاف آیه ۱۵)
زحمات  سى ماهه  مادر را مى ‏شمارد که: دوران  باردارى، زایمان،  و دوران  شیرخوراگى  براى مادر دشوار است.  و همه اینها را به عنوان شرح خدمات مادر ذکر مى ‏کند. قرآن کریم  به هنگام  یادآورى زحمات حتى اشاره‏اى هم  به این موضوع  ندارد که: پدر زحمت کشیده است.
بنابراین، آیات قرآن که در مورد حق شناسى از والدین آمده  ‏بر دو قسم است: یک قسم حق شناسى مشترک پدر ومادر را بیان مى ‏کند و قسم  دیگر، آیاتى است که مخصوص حق شناسى مادر است. قرآن کریم اگر درباره پدر حکم خاصى بیان مى ‏کند فقط براى بیان وظیفه است، نظیر:
«و على المولود له رزقهن و کسوتهن بالمعروف» (بقره آیه ۲۳۳)
«خوراک و پوشاک مادران به طور شایسته به عهده پدر فرزند است.»
و لیکن هنگامى که سخن از تجلیل و بیان زحمات است، اسم مادر را بالخصوص ذکر مى ‏کند.